Sprzedaż wynajmowanego mieszkania jest możliwa, ale przebiega inaczej niż sprzedaż pustego lokalu. Oprócz ceny i dokumentów pojawia się umowa najmu, termin płatności, kaucja i kwestia dostępu na prezentacje. Najważniejsze: sprzedaż sama w sobie nie oznacza, że najemca musi się natychmiast wyprowadzić.
Tak. Co do zasady, zgodnie z art. 678 Kodeksu cywilnego, kupujący wstępuje w stosunek najmu w miejsce dotychczasowego wynajmującego. Przejmuje więc rolę strony umowy, zamiast zawierać ją automatycznie od początku. Szczegóły uprawnienia do wypowiedzenia zależą od przepisów, rodzaju umowy i dodatkowej ochrony lokatorów.
Nie należy obiecywać kupującemu „wolnego mieszkania od ręki”, jeśli termin i podstawa zakończenia umowy nie są jasne. Przy lokalach mieszkalnych znaczenie ma również ustawa o ochronie praw lokatorów. Warto przeanalizować dokumenty przed publikacją oferty.
Kupujący powinien z wyprzedzeniem znać warunki najmu. Istotne będą: wysokość czynszu, sposób rozliczania opłat, termin obowiązywania umowy, dokumentacja kaucji, protokół zdawczo-odbiorczy oraz informacja o ewentualnych zaległościach.
Jeśli mieszkanie ma zostać kupione inwestycyjnie, obecny najemca może być atutem: lokal już przynosi przychód. Dla osoby kupującej na własne potrzeby ta sama sytuacja bywa przeszkodą. Warto więc zdecydować, do której grupy kierujesz ofertę.
Kwestii rozliczenia kaucji nie warto zostawiać na ustne ustalenia. W umowie sprzedaży należy jasno opisać, jak strony rozliczą środki pobrane od najemcy, kto odpowiada za przyszły zwrot i w jakiej dokumentacji zostanie to potwierdzone.
Strony powinny uwzględnić także ewentualne zaległe należności lub roszczenia z dotychczasowego okresu. Konstrukcja rozliczenia powinna być uzgodniona z notariuszem, a przy spornej sytuacji — z prawnikiem. Samo potrącenie kaucji z ceny bez odpowiedniego zapisu może powodować nieporozumienia.
Mieszkanie jest jednocześnie czyimś domem. Zdjęcia, wizyty i pokazywanie pomieszczeń powinny odbywać się w ustalonych godzinach i z poszanowaniem praw oraz prywatności lokatora. Nie wolno utożsamiać prawa własności z prawem do nieograniczonego wejścia do zajmowanego lokalu.
Dobrym rozwiązaniem jest jedna rozmowa organizacyjna: z jakim wyprzedzeniem umawiane są prezentacje, ile potrwają i które rzeczy osobiste nie powinny znaleźć się na fotografiach. Takie ustalenia zwiększają szansę na spokojny przebieg sprzedaży.
Wariant z najemcą może odpowiadać inwestorowi szukającemu przepływów z czynszu. Sprzedaż po zakończeniu najmu może poszerzyć grupę kupujących o rodziny i osoby finansujące lokal kredytem na własne potrzeby. Nie ma jednej metody dla wszystkich mieszkań.
Porównaj potencjalną cenę, realny czas oczekiwania na opróżnienie lokalu, koszt ewentualnego pustostanu i obowiązki wynikające z umowy. Nie rozpoczynaj procesu od wypowiadania najmu „na wszelki wypadek”, bez weryfikacji podstaw prawnych.
Zacznij od przeglądu dokumentów, następnie ustal grupę docelową i sprawdź cenę porównywalnych lokali. Kolejny etap to uzgodnienie sposobu zdjęć i prezentacji, przygotowanie oferty z prawdziwym opisem sytuacji najmu oraz zebranie dokumentów do notariusza.
Przed aktem należy doprecyzować kwestię kaucji, płatności i przekazania informacji najemcy. Po transakcji dokumentacja i dane do przelewów powinny zostać uporządkowane, aby uniknąć ryzyka podwójnych lub błędnych wpłat.
Nie można tego przesądzić bez sprawdzenia rodzaju umowy i ustawowej ochrony lokatora. Art. 678 k.c. ma wyjątki, a najem mieszkalny podlega dodatkowym regułom.
Co do zasady nie jest stroną sprzedaży lokalu, ale powinien otrzymać informację o zmianie wynajmującego i sposobie płatności.